Çevre Kirliliginin Tarihçesi
Dünya, yaklasik 5 milyar yil önce sicak gaz ve kozmik tozlarin sogumasi ile olusmustur. Bu mavi gezegen evrende o kadar küçük bir noktadir ki, bunu hayal etmek bile zordur.
Evren dedigimiz sonsuz boslukta yasam olan tek gezegen Dünyadir. Çünkü Dünya, biyosfer (Canli küre) denen ince bir hava, toprak ve su tabakasi ile kaplidir. Bu tabaka yerin yariçapi ile karsilastirilirsa bir futbol topunun üzerindeki boya kalinligindadir. Iste, insanoglu bu biyosfer denen alanda yasar. Ama insanin 5 milyar yasindaki Dünya tarihinde ortaya çikisi yenidir (Dünya tarihini 30 güne sigdirirsak, insan, 30. günün sonuna dogru ortaya çikmistir). Ílk organizmalar kükürtle yasarlardi. Sonra bazilari Oksijen çikarmaya basladilar. Ve Dünya hava soluyanlara kaldi.
Ínsanlar ortaya çiktiginda Dünyada pek çok canli nüfusu vardi. Ílk insanlar dogaya karsi çok terbiyeli idi. Bazi hayvanlari, özellikle büyük memelileri tüketseler de, ormanlari çayir yapsalar da dogada onarilmaz yaralar açmiyorlardi. Çünkü sayilari az ve yerlesik degillerdi. Durmadan yer degistiriyorlardi. Kisaca ilk insanlar iyi bir çevreciydiler. Ama bu durum günümüzden 10-12 bin yilina kadar böyle sürdü diyebiliriz.
10-12 bin yil kadar önce insanlik yerlesik hayata, tarim kültürüne geçti. Köy hayatina baslangiçla çevre düzeni alt üst oldu.
Çevre düzeni, ister saksinizda, ister biyosferin tümünde olsun, belirli bir bölgedeki canlilari birbirine baglayan karmasik baglardir. Biri degisirse, bu düzende digeri de degisir. Çorap sökügü gibi…
ÇEVRE DÜZENÍ ÍLKELERÍ
· Her sey bir baska seyle baglantilidir.
· En iyisini Doga bilir.
· Beles yemek yoktur.
· Her sey bir yere gitmelidir.
Ínsanlar tarim kültürüne geçtikten sonra çevreyi doganin bir parçasi olarak görmediler. Dogayi, kendi gereksinimlerini karsilayacak bir kaynaklar toplulugu olarak gördüler. Bu bakis açisi çevrenin tahribatina davetiye çikardi.
Fakat asil insanin çevre üzerindeki yikimi 19 yy da sanayi devrimi ve onun etkileriyle olmustur. Sanayi devriminin etkisiyle 1830’lara kadar 1 milyar olan Dünya nüfusu 2000 yilina ulastiginda 6 milyari bulmus, günümüzde ise 6,5 milyari gecmis bulunmaktadir, üstelik bu insanlar eski çaglarla kiyaslanmayacak kadar dogal kaynaklari tüketmeye baslamistir. Çünkü sanayilesme ile gerçeklesen teknolojik gelisme de insanlarin refah düzeyini arttirmis bu da insanlarin dogal kaynaklari hizla tüketmesine yol açmistir. Üstelik dünyada bir çok toplum ayni gelisme ve sanayilesme düzeyinde degildir. Eger tüm insanlar bir A.B.D vatandasi kadar tüketse çevre sorunlari bugün için bas edilemez bir duruma dönüsürdü. Sanayi devriminin çevre üzerindeki en büyük etkilerinden biri de sehirlesmeyi saglamasidir. Özellikle büyük endüstri bölgelerinde 10-30 milyona varan mega kentler çevre sorunlarinin en fazla yasandigi alanlar olmustur.
GLOBAL TEHDÍT: ÇEVRE SORUNLARI
Dünyamizi top yekün tehdit eden bir sorunumuz var artik: Çevre Sorunlari.
Çevre sorunlari; içtigimiz sudan soludugumuz havaya, isindigimiz yakittan içkimizdeki buza, tatillerimizi geçirdigimiz denizlerden üzerinde yasadigimiz topraga kadar her seyi yakindan ilgilendiriyor. Günesle olan uyumlu iliskimizi bozacak ozon deligi, topraklarimiz su altinda birakacak Sera Etkisi, tarim alanlarimizi kurutacak çöllesme, denizlerimizi çöplüge çevirecek ve sularimizi zehirleyecek kirlenme… Bütün bunlarin hepsi çevre sorunlari.
Peki bu sorunlara duyarli olmak zorunda miyiz?
Eger dünyada;
- Her yil yüzlerce hayvan ve bitki türünün nesli tükeniyorsa,
- Her yil saglik kosullarinin yetersizligi ve açlik yüzünden milyonlarca çocuk ölüyorsa,
- Dünya nüfusunun yaridan çogunun saglikli içme suyu bulamadigi onlarca ülke bulunuyorsa
- Tropikal ormanlar yok olmakta ve çöllesme hizla yayilmaktaysa,
- Ozon tabakasi, gelecek nesilleri tehdit edecek bir noktaya gelmisse,
- Dünyanin biyolojik çesitliligi tehlike altina girip ekolojik dengede onarilamaz zararlar ortaya çikmaya basliyorsa,
- Íklim degisikligini doguran nedenler, bir çok kara parçasini sular altinda birakarak artan nüfusun besin olanaklarini tehdit ediyorsa,
Nasil olur da çevreyi küçümseyebiliriz?
Çevreci
Son Yorumlar